เช็กลิสต์ เตรียมตัวตรวจมะเร็งเต้านม Mammogram หลังเสริมหน้าอก ทำได้ไหม ซิลิโคนจะแตกไหม

หลายคนที่Breast Surgeryมักกังวลเวลาถึงรอบตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมตามปกติ เพราะเคยได้ยินว่าการทำ Mammogram ใช้แรงกดค่อนข้างมาก กลัวว่าซิลิโคนจะถูกบีบจนเสียรูป แตก หรือมีผลต่อความแม่นยำของภาพ ซึ่งมุมแพทย์สามารถตอบได้ชัดเจนว่า ผู้ที่มีซิลิโคนยังคงตรวจได้ปกติ แต่ต้องแจ้งข้อมูลสำคัญและเตรียมตัวให้ถูกต้อง

เสริมหน้าอกแล้วตรวจ Mammogram ได้ไหม

Mammogram คือการเอกซเรย์เต้านมเพื่อคัดกรองมะเร็งเต้านม เครื่องจะมีการกดหน้าอกให้แผ่เพื่อเห็นเนื้อเต้านมชัดขึ้น คนที่มีซิลิโคนจึงกังวลเรื่อง

• กลัวซิลิโคนแตก

• กลัวตรวจไม่เห็นเนื้อจริง

• กลัวผลคลาดเคลื่อน

ซึ่งความกังวลเหล่านี้เข้าใจได้ แต่ในทางปฏิบัติมีวิธีจัดการครับคำตอบจากมุมแพทย์รังสีและศัลยแพทย์เต้านม

สามารถตรวจได้ตามปกติ เพราะเครื่อง Mammogram ถูกออกแบบมาสำหรับผู้หญิงทุกกลุ่ม รวมถึงผู้ที่เสริมหน้าอกด้วยซิลิโคน แพทย์รังสีจะใช้เทคนิคพิเศษชื่อ Implant Displaced View ซึ่งเป็นการขยับซิลิโคนไปด้านหลังเพื่อให้เนื้อเต้านมด้านหน้าแผ่กระจายและเห็นโครงสร้างได้ชัดเจนมากขึ้น ส่งผลให้การตรวจมีความแม่นยำและปลอดภัย

ซิลิโคนจะแตกจากแรงกดของเครื่องไหม

ความเสี่ยงแทบไม่เกิดขึ้นในทางปฏิบัติ เพราะ

• ซิลิโคนทุกแบรนด์ผ่านมาตรฐานแรงกดสูง
• แรงกดของ Mammogram กระทำต่อเนื้อเต้านม ไม่ได้กดโดยตรงที่ซิลิโคน
• หากใช้เทคนิค Implant Displaced View ซิลิโคนจะถูกผลักไปด้านหลัง ทำให้ไม่เกิดแรงกระแทกโดยตรง

กรณีซิลิโคนเสียหายส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจาก Mammogram แต่มาจากอุบัติเหตุรุนแรง เช่น อุบัติเหตุรถยนต์มากกว่า

เช็กลิสต์เตรียมตัวก่อนตรวจ Mammogram สำหรับคนเสริมหน้าอก

แจ้งเจ้าหน้าที่ว่ามีซิลิโคน ตำแหน่งและขนาดซิลิโคนช่วยให้แพทย์เลือกเทคนิคถ่ายภาพได้ถูกต้อง

ก่อนเข้าห้องตรวจ ควรแจ้ง

• ชนิดซิลิโคน
• ตำแหน่งการวาง เช่น เหนือกล้ามเนื้อ ใต้กล้ามเนื้อ หรือ Dual Plane
• เคยผ่าตัดแก้หรือไม่
• เคยมีภาวะแทรกซ้อน เช่น พังผืดหรือเต้านมผิดรูป

ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้แพทย์รังสีวางแผนทิศทางและแรงกดได้เหมาะสม

งดผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกายชนิดมีผงแป้งในวันตรวจ

โรลออน สเปรย์ที่มีสารแร่หรือผงแป้งอาจปรากฏเป็นเงาสีขาวบนภาพ ทำให้ตีความผลผิดพลาดได้ ควรหลีกเลี่ยงในวันที่ตรวจ

เตรียมเอกสารย้อนหลังก่อนหน้า เช่น ภาพอัลตราซาวนด์หรือฟิล์มเก่า

ช่วยให้แพทย์รังสีประเมินการเปลี่ยนแปลงได้แม่นยำ เช่น ก้อนมีขนาดเพิ่มขึ้นหรือไม่ ลักษณะเปลี่ยนไปหรือไม่ โดยเฉพาะในคนที่มีซิลิโคน การมีข้อมูลเทียบจะเป็นประโยชน์มาก

ใส่เสื้อผ้าที่ถอดง่าย แยกท่อนบน–ล่าง

เพื่อความสะดวกในการตรวจและลดระยะเวลาอยู่ในห้องตรวจ

ควรตรวจเสริมด้วย Ultrasound for Breast และ MRI breast (ถ้าจำเป็น)

ในกลุ่มเสริมหน้าอก แพทย์ศัลยกรรมเต้านมมักแนะนำให้ทำ Ultrasound ร่วมด้วย เนื่องจากซิลิโคนอาจบดบังมวลเนื้อบางส่วนของเต้านมบางตำแหน่ง ทำให้ Ultrasound ช่วยเพิ่มความละเอียดในการประเมิน

MRI breast มีความละเอียดสูงมาก แต่จะใช้เฉพาะกรณี

• พบสิ่งผิดปกติที่ต้องประเมินซ้ำ
• สงสัยพังผืดหรือซิลิโคนรั่วในเนื้อเยื่อ
• มีประวัติเสี่ยงสูง

ต้องเว้นระยะหลังเสริมหน้าอกนานแค่ไหนถึงตรวจ Mammogram ได้

ตามคำแนะนำของศัลยแพทย์เต้านมและแพทย์รังสี

• ควรรอ 6 เดือนหลังผ่าตัด เพราะเนื้อเยื่อกำลังสมานตัวและอาจกดเจ็บ
• หากจำเป็นต้องตรวจเร่งด่วน แพทย์สามารถทำ Ultrasound ก่อน แล้วนัดตรวจ Mammogram เมื่ออาการบวมฟื้นตัวดีขึ้น

ตรวจ Mammogram แล้วผลผิดเพี้ยนจากซิลิโคนไหม

ซิลิโคนจะบดบังภาพเพียงบางส่วนเท่านั้น แต่ไม่กระทบความแม่นยำทางรังสีหากใช้มุมถ่ายที่ถูกต้อง แพทย์รังสีที่มีประสบการณ์กับผู้ป่วยเสริมหน้าอกจะอ่านผลได้แม่นยำและรู้จุดที่ต้องโฟกัสเป็นพิเศษ ตรวจ Mammogram หลังเสริมหน้าอกทำได้อย่างปลอดภัย ไม่ทำให้ซิลิโคนเสียหาย และไม่ลดความแม่นยำของผลตรวจ หากเตรียมตัวถูกต้อง แจ้งข้อมูลครบ และเลือกสถานพยาบาลที่มีแพทย์รังสีที่ชำนาญด้านเต้านมโดยเฉพาะ