เช็กลิสต์อาหารเสริม-วิตามินที่ต้อง "งด" ก่อนผ่าตัดทำนม 2 สัปดาห์ (ป้องกันเลือดออกไม่หยุด)

หลายครั้งเวลาคนไข้เข้ามาปรึกษาทำนม ฉันจะถามเรื่องอาหารเสริมก่อนเป็นอันดับแรก แต่เกือบทุกคนมักตอบว่า “กินอยู่ แต่ไม่แน่ใจว่าต้องหยุดไหม” ซึ่งถือว่าเป็นจุดเสี่ยงที่สำคัญมากในการผ่าตัดหน้าอก

เพราะอาหารเสริมหลายชนิดส่งผลต่อระบบการแข็งตัวของเลือดโดยตรง ทำให้เลือดออกง่าย หยุดยาก และเพิ่มโอกาสเกิดเลือดคั่งภายใน

ยิ่งเคสใช้ซิลิโคนขนาดใหญ่หรือเนื้อบาง หากมีเลือดออกค้างอยู่ภายในมากๆ จะยิ่งเสี่ยงพังผืดสูงขึ้นและหน้าอกเสียทรงตามมา

วันนี้เลยอยากสรุปแบบชัดเจนจากมุมมองศัลยแพทย์ ว่ามีอาหารเสริมตัวไหนบ้างที่ “ต้องหยุดก่อนผ่าตัดทำนม 2 สัปดาห์” เพื่อให้ปลอดภัยที่สุด

อาหารเสริมกลุ่มต้านการแข็งตัวของเลือด หยุดทันทีที่ตัดสินใจผ่าตัด

นี่คือกลุ่มที่ศัลยแพทย์จะซีเรียสที่สุด เพราะทำให้เลือดหยุดช้า เกิดเลือดคั่งง่าย และบางครั้งต้องกลับเข้าห้องผ่าตัดเพื่อระบายเลือด ตัวที่ต้องหยุดได้แก่

• วิตามินอี (Vitamin E) แม้จะอยู่ในครีมทาผิวบางสูตรก็ต้องระวัง
• น้ำมันปลา น้ำมันตับปลา Omega 3 6 9
• กระเทียมสกัด
• ขิง ขมิ้นชัน สารสกัดขมิ้น
• น้ำมันงาดำ
• CoQ10

อาหารเสริมกลุ่มนี้มีผลลดความหนืดของเลือด ทำให้เลือดไหลคล่องเกินไป หากเกิดเส้นเลือดฉีกขาดระหว่างเปิดโพรงซิลิโคนจะทำให้เลือดออกเรื้อรังจนบวมแข็งได้

อาหารเสริมกลุ่มเร่งการไหลเวียนเลือด ต้องงดเพื่อป้องกันบวมช้ำรุนแรง

การผ่าตัดหน้าอกจะมีการเปิดโพรงใต้กล้ามเนื้อหรือใต้เนื้อ ซึ่งจำเป็นต้องคุมเลือดให้แห้งที่สุด ถ้ามีอาหารเสริมที่ทำให้เลือดไหลดีเกินจำเป็น รอยช้ำจะมากขึ้นและฟื้นนานขึ้น ในกลุ่มนี้มักเป็นพวก

• ใบแปะก๊วย
• โสม
• ชาเขียวสกัด
• กาแฟสกัดสูตรเข้ม
• โปรตีนชงที่มีสารเพิ่มการไหลเวียน

แม้จะไม่แรงเท่ากลุ่มบน แต่ก็ต้องหยุดเพื่อความปลอดภัยสูงสุด

อาหารเสริมกลุ่มผิวใส คอลลาเจน กลูต้า บางตัวต้องหยุด บางตัวปลอดภัย

หลายคนเข้าใจผิดว่ากลุ่มผิวสวยไม่มีผล แต่จริงๆ บางชนิดมีผลต่อการซ่อมแซมเนื้อเยื่อและการอักเสบจนทำให้บวมช้าลง

• กลูต้าไธโอน ควรงดก่อนผ่าตัด
• คอลลาเจนทั่วไป กินได้ แต่ถ้ามีส่วนผสมของสารบำรุงเลือด เช่น วิตามินอี ต้องหยุด
• วิตามินซี ทานต่อได้ ไม่มีผลกับการผ่าตัด

สรุปคืออ่านฉลากให้ละเอียด เพราะคอลลาเจนบางยี่ห้อผสมหลายอย่างจนเสี่ยงแบบไม่รู้ตัว

อาหารเสริมลดน้ำหนัก สูตรเผาผลาญ ควรหยุดทั้งหมด

ศัลยแพทย์จะให้หยุดยกกลุ่ม เพราะมีผลต่อ

• ความดัน
• อัตราการเต้นหัวใจ
• การตอบสนองต่อยาสลบ
• ภาวะหัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะ

กลุ่มนี้มักพบใน

• ชาลดน้ำหนัก
• แอลคาร์นิทีนสูตรเร่งเผาผลาญ
• คาเฟอีนสูง
• อาหารเสริมเร่งการเผาผลาญ

การผ่าตัดหน้าอกต้องคุมชีพจรและความดันให้คงที่ ดังนั้นงดทั้งหมดจะปลอดภัยที่สุด

อาหารเสริมที่ “ไม่จำเป็นต้องหยุด” หากไม่มีส่วนผสมอื่น

หมวดนี้คือสิ่งที่คนไข้มักกังวล ซึ่งจริงๆ แล้วกินได้

• วิตามินซี
• วิตามินบีรวม
• ซิงก์
• แมกนีเซียม
• แคลเซียม

ทั้งนี้ต้องดูสูตรรวมด้วยว่าไม่มีส่วนผสมกระทบเลือดซ่อนอยู่

เหตุผลที่ต้องหยุดอาหารเสริมล่วงหน้า 2 สัปดาห์ ไม่ใช่ 3 วัน ไม่ใช่ 5 วัน

หลายคนไม่เข้าใจว่าทำไมต้องสองสัปดาห์ ซึ่งในเชิงกายวิภาคมีเหตุผลชัดเจนคือ

• ปริมาณสารออกฤทธิ์ในเลือดต้องลดระดับลงจนไม่ส่งผลต่อการแข็งตัว
• ตับต้องมีเวลาเคลียร์สารที่มีฤทธิ์ต่อระบบเลือด
• ระดับการจับตัวของเกล็ดเลือดต้องกลับมาเป็นปกติ

ตามข้อมูลแพทย์เวชศาสตร์ผ่าตัด การลดผลของอาหารเสริมกลุ่มต้านการแข็งตัวของเลือดต้องใช้ 10–14 วัน จึงจะปลอดภัยสำหรับการผ่าตัดหน้าอกทุกเทคนิค

เพื่อให้ผ่าตัดปลอดภัย สิ่งสำคัญคือแจ้งแพทย์ตรงๆ ว่ากินอะไรอยู่บ้าง

สิ่งที่อันตรายที่สุดไม่ใช่การทานอาหารเสริม แต่คือ “ไม่บอกแพทย์” เพราะศัลยแพทย์ไม่สามารถประเมินความเสี่ยงได้ครบถ้าไม่รู้ว่าเลือดอาจหยุดยากจากอะไร
การงดถูกตัว งดนานพอ คือวิธีที่ทำให้ห้องผ่าตัดปลอดภัยที่สุด ลดบวมเร็ว ฟื้นตัวเร็ว และไม่เสี่ยงเลือดคั่งจนเกิดพังผืดในอนาคต